بیماری های ماهی قزل آلا

بیماری ماهی

 

سلامت ماهيان پرورشي از شروع تا انتهاي دوره پرورش براي انجام يك دوره پرورش موفق ، لازم و ضروري است. شايع شدن هر نوع بيماري ، مي تواند باعث بروز خسارت جبران ناپذير به پرورش دهنده گردد. سهل انگاري در هر يك از مراحل پرورش مي تواند باعث بروز مشكلات فراواني شود. به اين ترتيب در زمان خريد بچه ماهي نورس ، آماده سازي حوضچه ها، حمل و نقل بچه ماهي ها، استفاده از منبع آبي، خريداري در نگهداري غذا، نگهداري ماهي ها، صيد و عرضه به بازار بايد نكات بهداشتي را رعايت نمود.

 

در بهداشت و درمان بيماري هاي ماهي، پيشگيري مهم تر از درمان است. چون مداواي ماهيان بيمار، كاري بسيار مشكل بوده و در بيشتر مواقع امكان پذير نمي باشد. زيرا اغلب بيماري هاي ماهي نشانه هاي ظاهري مشابه دارند كه تشخيص نوع بيماري را مشكل مي سازد. بنابراين مهم ترين كاري كه مي توان در بهداشت ماهي انجام داد پيشگيري از بيماري است. همچنين بايد از ورود آلودگي و عوامل بيماري زا به مزارع پرورش جلوگيري نمود.

بیماری قزل آلا

 

تولید قزل آلا بیشتر به صورت متراکم است، بیشتر ماهی های پرورشی در معرض استرس ها، که احتمال درگیر شدن با پاتوژن های خطرناک ( ویروس ها، باکتری ها، قارچها یا انگل ها ) و بیماری های محیطی یا تغذیه ای را افزایش می دهد. بنابراین، مشاهده رفتار ماهی مهم است.

 

بارزترین علائم بیماری رفتار غیر طبیعی یا غیر معمول است، مانند کاهش اشتهاء، جمع شدن در ورودی آب، نفس نفس زدن روی سطح آب برای هوا، گیج بودن، روی سطح آب چرخیدن یا شناور شدن. اگر ماهی از نزدیک مشاهده شده باشد، مات شدن، بیرون زدگی چشم، زخم، تاول، ریزش فلس، تغییر رنگ یا خونی بودن قسمتی از بدن و کاهش یا افزایش مقدار موکوس سطح بدن از علائم شایع بیماری می باشند.

 

مزارع پرورش ماهی ممکن است با طیف وسیعی از بیماری های مختلف برخورد کنند که با علائم و نشانه های شرح داده شده مطابقت کند. به منظور شناسایی و درمان بیماری ها، آنها را بر اساس علت و عوامل بیماری زا طبقه بندی کرده اند. بر این اساس، ویروسی، باکتریایی، قارچی، انگلی، و بیماری های محیطی و تغذیه ای طبقه بندی شدند. خلاصه ای از بیماری های شایع در ادامه وجود دارد. در صورت مشاهده بیماری، مشورت با یک متخصص ضروری و لازم است.

انواع بیماری ها

 

بیماری سفیدک (ساپرولینوز)

علائم بیماری : لکه های خاکستری سفید متمرکز بر روی پوست که زیر آب به صورت    پنبه ای – پشمی دیده میشود. سپس رنگ خاکستری تیره یا قهوه ای (در اثر گل یا لجن) بخود می گیرد.

این بیماری معمولادراثرضربه ودست کاری ماهی ایجاد می شود.

درمان:بایستی ازایجاد ضربه ودست کاری خشن جلوگیری کرد.

مسمومیت با دی ‌اكسید كربن

افزایش خیلی زیاد دی ‌اكسید كربن و كاهش میزان كربنات‌ها و و بی ‌كربنات‌ها سبب ایجاد مسمومیت با نشانه‌های ذیل می ‌شود :

بی اشتهائی-    افزایش میزان دی ‌اكسید كربن به بیش از  ppm  60-   اكسیژن محلول كمتر از ppm  6 ، بیشتر ماهیان به بیش از ppm  6 اكسیژن نیاز دارند .-   معمولاً ماهی به صورت بی ‌حركت به یك پهلو شناور می ‌ماند .-  ماهی به آرامی و كندتر از حالت طبیعی حركت می كند .-    تنفس ماهی به كندی صورت می ‌گیرد

درمان: استفاده ازهوادهی آب

 كمبود اكسیژن

كاهش اكسیژن محلول ، عامل بروز این عارضه است كه با درجه حرارت و تراكم مرتبط است و می ‌توان با افزایش میزان هوادهی ، كاهش میزان تراكم و در صورت امكان كاهش درجه حرارت این مشكل را رفع كرد و این كاهش اكسیژن دارای نشانه‌های ذیل است :

ماهی در سطح آب می ماند و تنفس می ‌كند – اكسیژن محلول كمتر از ppm  6 ، بیشتر ماهیان به بیش از ppm  6 اكسیژن نیاز دارند .-  ماهی برای مدت زیادی در سطح آب باقی می ‌ماند .- ماهی سریع‌تر از حالت عادی تنفس می ‌كند . -ماهیان درورودی آب جمع می شوند.

درمان :گاهش تراکم ،افزایش ورودی آب،هوادهی

مسموميت‌های غير اختصاصی

هر عامل محيطي غير عادي ممكن است سبب بروز مسموميت شود و لازم است تمام پارامترهای آب كنترل شوند و در صورت بروز تنها راه درمان اصلاح كيفيت آب مي‌باشد .

ماهي حركت مختصري انجام می ‌دهد و سپس متوقف می شود و تعادل ندارد .- مقادير بالای ppm  02/0 آمونياك و ppm  15/0 مس ، ppm  2 نيتريت و     ppm  50 نيترات سبب ايجاد مسموميت مي‌شود .- ماهی در سطح آب باقی می ‌ماند و هوا را می ‌بلعد .- ماهی‌ها به صورت گروهي در وروی جمع می ‌شوند .

دژنرسانس چربی كبد

بالا بودن ميزان كربوهيدرات‌ها يا چربی جيره غذائی بخصوص در فصل سرد و در نتيجه عدم تعادل جيره عامل اصلی بروز اين عارضه است همچنين كمبود رتينول ، كولين و بيوتين جيره ممكن است به اين عارضه منتهی شود . با اصلاح جيره غذائی و افزودن ويتامين E        می ‌توان اين بيماری را درمان كرد .

نشانه‌های اين بيماری شامل : تيرگی رنگ ، اگزوفتالمی يك و دو طرفه و ادم سراسری در بدن- ماهی به طور دائم در سطح آب باقی مي‌ماند .- كبد حالت تورم داشته و رنگ پريدگی آن مشهود است .- رنگ آبششها  از قرمز پررنگ به كم‌رنگ تبديل می ‌شود .

هپاتوم يا تومور كبد

وجود تومورهاي بزرگ در كبد ، بويژه در كبد قزل‌آلای رنگين كمان معمولاً مشخص كننده مسموميت با آفلاتوكسين است .چند ماه پس از اينكه ماهی قزل‌آلا با حتی مقدار بسيار كمی از دانه‌های روغنی كپك زده تغذيه شوند ، تومورهاي كبد ظاهر می ‌شود . اين تومورها سپس به سرعت در تمام بدن گسترش يافته و باعث تلفات سنگين می ‌شوند .

در ضمن پنبه دانه نيز ممكن است به‌طور مستقيم به علت وجود رنگدانه‌های سمی سبب ايجاد بيماری و بی ‌اشتهائی و رسوب چربی در كبد و كليه ماهيان شود .

 

نشانه‌های اين بيماري : تورم شكم – كم خونی ناشی از كاهش تعداد سلولهای قرمز خون يا مقدار هموگلوبين آنها يا هردو عامل است . – مقادير پروتئين‌های خون كمتر از حالت عادی است .- كبد كمی حالت خونريزی نشان می ‌دهد .

كمبود كولين

ماهی مبتلا رشد كمی دارد يا اصلا رشد نمی ‌كند و مانند ماهيان مبتلا به انگل تمايلی به غذا ندارد- در كليه ها خونريزی ديده مي شود . – كبد به رنگ سفيد و يا زرد كم‌رنگ ديده مي شود .- ضريب تبديل غذائي از حالت معمولي بالاتر است .

 

اگر گله در مدت زمان زيادي در معرض اين كمبود باشد ، محصول خوبي عايد نمي‌شود ، به محض ظهور نشانه‌ها يا به عنوان پيشگيري ، همواره بايد ميزان مناسب اين ماده به جيره اضافه شود .

منابع:آبزی گستر گرین،‌پرورش ماهی،‌شیلات،انجمن بساک

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *