نحوه مدیریت مزرعه پرورش قزل الا

انواع سیستم های پرورش ماهی قزل آلا عبارتند از:

استخر‌های دو منظوره کشاورزی

 

استخرهای دو منظوره، استخرهایی هستند که جهت آبیاری از آب چاه و یا چشمه برای آبیاری زمین زراعی استفاده می‌کنند و در یک دوره 6 تا 8 ماهه، پرورش ماهی در آن صورت می‌گیرد آب خارج شده از چاه‌ها قبل از اینکه وارد مزراع کشاورزی شود وارد این استخرها شده و با اصلاح، نصب توری و دریچه در محل ورودی و خروجی در آنها ماهی قزل‌آلا پرورش داده می‌شود

الف) استخرهای ذخیره آب کشاورزی

این استخرها که معمولاً مستطیلی شکل هستند در نقاط مشرف به زمین‌های زراعی احداث می‌شوند و در طول شبانه روز بایستی حداقل 50 درصد آب آنها تعویض شو

ب) استخرهای دو منظوره احداثی آبراهه‌ای

این استخرها بر اساس نقشه‌های تیپ شیلات به‌صورت سه استخر با کانال سیمانی موازی طراحی می‌شود. پس از عبور آب از استخر اول بر اثر اختلاف ارتفاع  وارد استخر دوم و سوم می‌شود. برای اکسیژن دهی به آب از برجک هواده استفاده می‌شد

استخرهای خاکی

 

مساحت این استخرها می‌تواند از 1000تا5000 متر مربع باشد دمای مناسب آب جهت پرورش قزل آلا 8 الی 18 درجه سانتیگراد است که این آب می‌تواند از چاه، قنات، چشمه یا رودخانه تامین شود. استخر بایستی بدون پوشش گیاهی باشد. حداقل تعویض آب در شبانه روز در استخر خاکی باید بین 5 الی 10 درصد حجم آب استخر باشد.

مجتمع‌های سردآبی

 

این سیستم متشکل از مزارع منفردی است که از منبع آبی، شبکه انتقال آب اصلی و در اصطلاح تاسیسات زیربنایی مشترک استفاده می‌کنند که در حال حاضر تامین هزینه‌های سرمایه‌گذاری آن به عهده دولت است. این سیستم با استفاده از منابع آبی (چشمه یا رودخانه) بالاتر از 500 لیتر در ثانیه احداث می‌شوند.

مزارع منفرد

 

در این نوع مزارع استخرها بتونی بوده و به دلیل حساسیت ماهی قزل‌آلا و نیاز به دمای پایین واکسیژن بالا لازم است آب دائماً در آنها در جریان باشد و پس از تامین آب از منبع اصلی که معمولاً چشمه و رودخانه است و گذر از مزرعه پرورشی بدون آنکه در حجم آن تغییری حاصل شود از سوی دیگر خارج گردد تا هم اکسیژن مورد نیاز ماهیان فراهم شود وهم با ماندگاری آب دمای آن افزایش نیابد. معمولاً مزارع در چند ردیف پله مانند ساخته شده و آب خروجی استخرهای ردیف اول به استخرهای ردیف دوم و پس از عبور از آن به استخرهای ردیف سوم می‌ریزد.

مدیریت مزارع

 

مدیریت مزرعه مدار بسته

بهره برداری صحیح و اصولی از سرمایه گذاری های مختلف در عرصه های شیلاتی به ویژه تکثیر و پرورشی آبزیان مستلزم بکارگیری نیروی انسانی ماهر و کارآمد که دارای اطلاعات و دانش لازم برای استفاده از فناوری روز دنیا در این حرفه باشد. یک مدیر در سیستم مدار بسته مأموزیت دارد که با کنترل قسمت های در حال کار سیستم و بازدید از سیستم های هشدار دهنده نه تنها از کار صحیح قسمت ها مطمئن شود بلکه فاکتورهای فیزیکی و شیمیایی آب سیستم را در دامنه تعریف شده کنترل کند تا در محاسبات برنامه ریزی شده خللی ایجاد نشود

کارهای روزانه مدیر کارگاه

بازدید و بررسی رفتار ماهیان داخل حوضچه ها و کیفیت آب و مقدار ورود و خروج آن در طول روز.

کنترل کارکرد دستگاه های غذاده و نحوه توزیع و پخش آن و کیفیت غذا، غذاگیری و اشتهای ماهیان.

تمیز کردن داخل لوله های خروجی حوضچه ها و اطمینان از عدم خروج ماهی به خصوص بچه ماهی ها که در وزن های کوچک هستند.

تمیز کردن لوله های اکسیژن رسان داخل حوضچه ها و تمیز کردن سنسورها جهت انتقال صحیح وضعیت به سیستم هشدار دهنده.

نمونه برداری از آب سیستم برای آزمایشات روزمره مثل اندازه گیری کدورت، آمونیوم، نیترات و نیتریت و PH و آلکانیتی.

اطمینان از تزریق اکسیژن و دمای آب هرکدام از حوضچه های ماهیدار شده.

بررسی کیفیت و کدورت آب هر حوضچه چنانچه کدورت بیش از حد انتظار باشد ممکن است نحوه غذادهی و سیفون خروجی استخر بررسی می شود.

بازدید از صافی های زیستی چکه ای و مستغرق.

بازدید از آب در گردش و صافی توری دوار و اطمینان از کانالهای شستشوی صافی توری دوار و کار یکنواخت افشانهای آب.

بررسی سطح آب داخل هر یک از حوضچه ها و در نهایت سطح آب داخل سیستم.

ثبت آب مصرفی داخل سیستم از طریق کنتور حجمی نصب شده ورودی.

بازدید از تابلوی نشان دهنده مقدار اکسیژن درون سیستم و PH داخل آن.

کنترل مقدار عبور آب برای اطمینان از تأمین اکسیژن مورد نیاز برای صافی های زیستی مستغرق و چکه­ای.

حصول اطمینان از غیرعادی نبودن صدای موتور پمپ ها.

مدیریت در استخر خاكي (سيستم دانماركي)

مزرعه پرورش ماهي قزل الا به روش دانماركي شامل تعدادي استخر خاكي است كه با خاكبرداري يا حفر زمين در يك منطقه و رفتن به عمق چند متري زمين  ساخته مي شوند.

در صورت امكان ورود اب هاي مورد ياز استخر هاي پرورشي بايد به صورت ثقلي(به كمك نيروي جاذبه زمين)باشد زيرا در اين روش هزينه ابگيري استخر ها كمتر و ميزان ارامش  اسايش خاطر در بالاترين حد است.

 

به استفاده از تلمبه نيز مي توان اب مورد نياز مزرعه را از رودخانه يا درياچه تامين نمود اما در اغلب موارد اين روش بايد به عنوان يك منبع فرعي و غير اصلي براي تامين اب مصرفي و مورد نياز استخر هاي پرورش قزل الا در نظر گرفته شود زيرا سيستم پمپاژ قادر به تامين كامل اب مصرفي مزرعه نيست و هزينه ي نصب ان نيز حتي اگر از موتور هاي ديزلي يا الكتريكي استفاده شود بالا خواهد بود.

 

علاوه بر اين يك منبع اماده و هميشگي تامين نيروي برق نيز مورد نياز است مثلا يك پمپ الكتريكي بايد يك موتور ديزلي اماده به شكل موتور ثابت يا متحرك داشته باشد.

 

جز در صورت دسترسي به انرژي ارزان برق شهر جاي ترديد وجود دارد كه يك مزرعه پرورش ماهي قزل الا كه اب را از عمق بيش از 2-3 متر توسط سيستم پمپاژ تامين مي كند از نظر اقتصادي مقرون به صرفه باشد .

 

خوشبختانه فقط تعداد بسيار اندكي از مزارع پرورش ماهي در محلي واقع مي شوند كه مجبورند براي تامين اب مورد نياز جهت پرورش از چاه ارتزين استفاده كنند.

 

مزاياي اين شيوه راحتي در ساخت و نداشتن هزينه اوليه ساخت مي باشد و اما معايب اين شيوه در پرورش ماهي اين است كه 1-نميتوان آلودگي را كنترل كرد 2-نميتوان استخرها را تميز كرد 3-اكسيژن دهي آب به آب سخت است 4-در فصول باراني و سيلابي خطر آفرين است 5-ماهي قزل آلا را نميتوان بصورت انبوه پرورش داد.

 

منابع:مطالب مفید ، پرورش ماهی،مدیریت شیلات

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *